Vlier voor volwassenen

Gepubliceerd 1 juli 2015 door deligarden
vlier2

De eerste lading met teveel gist

De vlier bloei nog volop maar het einde is in zicht. Vlierbloesem heeft een intrigerend aroma en kan je daarom omtoveren tot limonadesiroop (recept zie eerder blog ) die volwassenen kunnen  waarderen. Zeker als je het aanlengt met prosecco.
Vanwege dat volwassen aroma heb ik dit jaar vlierbloesem champagne gemaakt. Een feest! Een ontdekkingsreis! Zo ontdekte ik dat het toevoegen van een zakje champagnegist overbodig was. Drie dagen na het bottelen opende ik een fles om het teveel aan koolzuurgas te laten ontsnappen. In de literatuur wordt wel melding gemaakt van exploderende flessen en dat risico wil ik niet lopen. Dus ik opende voorzichtig de flesbeugel, hoorde een knal, zag stoom en vervolgens een kolkende bruisende rivier die uit de fles stroomde. Fles halfleeg! Teveel koolzuurgas, teveel gist! Gelukkig heb ik nog genoeg over om zaterdag, 2 weken na het plukken van de bloesem, te proeven of er  genoeg alcohol gevormd is naar mijn smaak.

vlier

Nieuwe poging volgens het wildpluk kookboek

Vliesbloesem stuifmeel levert zelf de gist, die de belangrijke taak heeft om suiker in alcohol om te zetten en de drank mousserend te maken.

Hier volgt het recept, zonder champagnegist, dat ik tot nu toe de beste vindt. Het komt uit het wildpluk kookboek van Edwin Flores.

image

Oogst á la minute

Gepubliceerd 8 juni 2015 door deligarden

Het oogsten is begonnen. Oogsten klinkt zwaar, door die 2 o’s,  soms is dat het ook. De aardappeloogst is een complete workout.
Maar dit lente oogstje is heel plezierig, in 4 minuten gepiept. Een tijdlijntje:

Minuut 1:
Wandelingetje naar de moestuin met schaar, afknippen van 3 struikjes bieslook.
Minuut 2:
Bloempjes eruit halen, die hebben een harde stengel.
Niet wassen, ziet er schoon uit dus hup, fijnsnijden met het beste mesje voor de job.

image

Minuut 3:
Diepvrieszakje beschrijven en de oogst erin schuiven. Zakje in vriezer leggen.

20150603_122422(1)

Minuut 4:
Beetje opruimen en de bieslookbloempjes in je mooiste vaasje zetten.

image

My pleasure! MdG

Koude Sofie rules.

Gepubliceerd 15 mei 2015 door deligarden

We bevinden ons nog net in de periode van de ijsheiligen (11-15 mei).  Wind uit het noorden, afgekoeld door de koude zee. De ijsheilige van 15 mei is overigens een dame, bij ons niet erg bekend.  Heilige Sophia of koude Sofie wordt ze genoemd. 09-30-0135-sofia_22 Ze leefde in Italië ten tijde van keizer Hadrianus (78-138).  Ze was een voorbeeldig christen. Haar drie dochters (genoemd naar de christelijke deugden hoop, geloof en liefde) volgden haar voorbeeld tot de dood erop volgde.  De keizer, niet gecharmeerd van deze religie, liet ze onthoofden. Een verhaal van alle tijden, als martelaars gingen de vier vrouwen de geschiedenis in.

 

rodebes

Bloedblaarluis

Mijn rode bessenstruiken zijn dit voorjaar al bezocht door mini-luizen en mini -rupsjes. Ik nam ze eens onder de loep, geweldig!

Eerst de luis die rode, blaasvormige vlekken veroorzaakt in de bladeren, de bloedblaarluis. Met het blote oog is hij moeilijk te zien maar dit is em:

 

 

De rupsjes ontdekte ik door dit gatenblaadje, 35x vergroot zag het er prachtig uit. Boven zie je de restanten van het omhulsel waar ze uit kropen, keurig in een rijtje langs de nerf gelegd. Ben erg benieuwd welk vlindertje hieruit verschijnt, iemand een idee? Salut, MdG

IMG_0185

Klik op de foto

Still0002 (3)

 

Natuurlijke veerkracht

Gepubliceerd 9 mei 2015 door deligarden

Kou, droogte en een straffe noordenwind waren ons deel hier in het Noorden de afgelopen tijd. In de moestuin gebeurde niks meer, een stilleven. Alleen de moestuinier verstoort dat beeld wanneer zij wanhopig met het gietertje de droogte bestrijdt.

Dieptepunt was de nacht in april waarop het, hier althans, hard vroor. Ik had het niet in de gaten, trof vrijwel geen maatregelen en voila, de schade was enorm. Klik om te huiveren op de foto’s.

DSC00006

Wijlen komkommerplant

DSC00004

Wijlen spaanse pepers

 

 

 

 

 

 

 

 

Vooral in de kas zijn veel peper-, komkommer- en tomatenplanten aan de kou bezweken. Er verblijven nog een aantal in de intensive care en waarachtig, onverwacht herstel treedt op, wauw!

DSC00022

Zelfde tomaat 2 weken erna

DSC00008

Tomaat, de dag na -8 C

 

 

 

 

 

 

 

 

Enfin, de motoren zijn weer gestart, de natuur is veerkrachtig en dat ben ik dus ook, kreun. MdG

Een smakelijke rage in de moestuin scene.

Gepubliceerd 22 maart 2015 door deligarden

“Een rage is elk soort gedrag dat zich bij een grote bevolkingsgroep ontwikkelt en gezamenlijk en enthousiast opgevolgd wordt gedurende een bepaalde periode. Meestal omdat deze rage als nieuw, hip en eigentijds wordt aanzien. Een rage slaat aan wanneer het aantal mensen dat er aan meedoet snel stijgt. Hierdoor kan het uitgroeien tot een hype met soms massahysterie”.  Bron: Wikipedia

Ik doe mee aan een mini rage. Een heel onschuldige, geen kans op massahysterie:

Als moderne moestuinier heb je nu ergens op je vensterbank een glas water met een aantal sprieten citroengras staan.

Vorig jaar, eigenlijk voor de rage ;), heb ik citroengras gezaaid met zaad van Vreeken. Het gras groeide voorspoedig, staat nu ook in de vensterbank,  maar was teleurstellend anders dan het citroengras dat je bij de Jumbo koopt. Toen ik beter las bleek het hier te gaan om East India Lemon Grass. Ruikt lekker maar heeft te weinig body.

Het door mij gewenste citroengras is West India Lemon Grass, voor de duidelijkheid hier een plaatje:

huile-essentielle-lemongrass-cymbopogon-citratus

West India Lemon Grass

In diverse blogs las ik onlangs dat het heel eenvoudig is dit gras te vermeerderen door ze eerst in een glas water in de vensterbank wortels te laten krijgen. So I did en zie hier wat een succes.

20150322_120653 (2)

Binnenkort gaan ze in een pot aarde en dan voorlopig in de kas maar in huis kan ook. Als het zomer is kan je ze buiten zetten, in de buurt van je lounge plek want de muggen en vliegen schijnen er een hekel aan te hebben!

Als je dit gaat uitvoeren lees even op Diana’s blog hoe je het precies moet doen; Citroengras in een glaasje water

Citroengras ruikt verrukkelijk, smaakt heerlijk bij kip en ketjap gerechten. De restjes blad waar je niet mee kookt kan je weer terug in het glas gooien, dit keer met kokend water (en wat munt) erbij voor een zomers theetje. MdG

 

Reclame PS

d1b953ab11-BUURTSUPERKOOKBOEK_webVDK

Een exotisch kook/winkelboek. Om mee te nemen naar de Turkse en Surinaamse supermarkt en er daarna uit de koken. Net uit!

Join de moestuin hype!

Gepubliceerd 7 maart 2015 door deligarden

Geluidjes terwijl u leest?

Een moestuin is hot! Geweldig leuk, hopelijk gaan al die noobs massaal mijn blog lezen. Nog twee moestuinblogs die zeer de moeite waard zijn:

WWW.MOOIEMOESTUIN.NL van Diana, een oude rot in het vak,  zeer informatief en leuk geschreven.

WWW.IKMOESTUINIEREN.BLOGSPOT.NL van Chantal Quak,  ze beschrijft zeer humorvol over haar eerste schreden op het moestuinderspad.

Ik las in Diana’s blog dat  Gardeners’ World op BBC 2 weer begonnen is. Monty Don, de charmante gastheer, vertelde dat de pootaardappelen voorgekiemd moeten worden. Ik trof mijn maatregelen:

Potatoes

Bij de Lidl notabene heb ik nog wat pootaardappelen gekocht. Ze liggen nu bij de andere soorten, zoals Annabelle en Franceline, in de schuur en in het licht zodat je eerder kan oogsten.

Morgen gaan de sjalotten als eerste de volle grond in. Ze zijn zó goed te bewaren, ik eet er nog van, van de vorige oogst!

Als je een moestuin gaat beginnen, poot nu sjalotten, dat kan niet mislukken! MdG

 

Ah! Daslook!

Gepubliceerd 21 februari 2015 door deligarden

De bestelling bij van der Wal zal binnenkort bezorgd worden, tientallen zakjes zaad. Maar toch zei ik geen nee bij de Albert Heijn toen ze me  vroegen of ik hun moestuinzaadjes wilde hebben. Ziet er leuk uit en ik ga ze zaaien.
Bij de uitgang stond een jochie, zoals ze daar vaak staan om voetbalplaatjes te scoren. Hij vroeg aan mij: “Heeft u moestuin zaadjes?”. Ik zei: “Ja, maar ik ga ze zelf zaaien.” Ondertussen keek ik hem aan, echt aan, niet zoals ik naar de voetbal jochies keek. Ik zag blond gemillimeterd haar en rode konen. Toen kreeg ik spijt, spijt dat ik hem de zaadjes niet gegund had. Sukkel die ik ben!

20150221_183055

Velen hebben de prijsvraag goed beantwoord (zie vorig blog), well done!  De prijs is een zakje daslookzaad (geduld, pas na de bloei beschikbaar) en een recept om daslook te bewaren zonder dat de smaak achteruit gaat. En dat laatste is snel het geval.
Een prijs voor originaliteit krijgt Margreet die meent dat het zalm moet zijn omdat de beer en ik dat lekker vinden. 🙂 MdG

PS meer over daslook: Daslookpesto en Gelijk een beer

Achter glas en een prijsvraag!

Gepubliceerd 5 februari 2015 door deligarden

DSC00250Het is sprookjesachtig in de kas met al die sneeuw buiten. Mijn knoflook staat zoals je ziet achter glas, want daar lukte het me voor het eerst om grote, smakelijke bollen te kweken. Zeker tien jaar heb ik buiten van alles geprobeerd om een fatsoenlijke knoflookbol te telen maar dat leverde alleen kleine bolletjes op, irritant om te pellen.

Iets anders, een soort prijsvraag waarvan de prijs nog onbekend is maar de moeite waard! Welke plant zie je hier op de foto?
Tip: beren zijn er dol op en ik ook! Onderaan kan je reageren!

DSC00226-1

Een reuzenpompoen na één dag bij de kippen.

Gepubliceerd 4 januari 2015 door deligarden

pompoenkopie

In de kelder, waar twee reuzenpompoenen lagen opgeslagen, ontdekte ik laatst dat één van deze joekels te grazen was genomen door een schimmel o.i.d.. Ik had al eerder gezien dat hij geïnfecteerd was, stelde een reactie uit helaas, en binnen een paar dagen was er alleen nog maar een ingezakte soufflé over in een grote plas vocht.

Het ging zo snel als bij de aardbeien rechts onder in dit gave filmpje:

De andere joekel heb ik snel verwijderd en aan de kippen gegeven die er binnen één dag   een kunstwerk van maakten. MdG

Boerenkool bij de bordeaux.

Gepubliceerd 5 december 2014 door deligarden

Nu de vorst de boerenkool extra lekker heeft gemaakt is het tijd voor een bakje boerenkool chips bij een glas bordeaux. In Amerika koop je dit kant-en-klaar in een zakje maar je maakt het makkelijk zelf, kijk maar hier* . Ik doe er behalve zout nog wat knoflook- en hete,gerookte paprikapoeder over, lekker hoor, heel knisperig. Het smaakt een beetje naar zeewier. DSC00194kopie De boerenkool in de supermarkt is te fijn gesneden maar ik zag deze week een zakje biologisch boerenkool liggen met precies de juiste grootte stukjes. Proost!  MdG

* in de video gebruiken ze Cavolo Nero maar met boerenkool is lekkerder. Ik zette de magnetron op 900 watt 3 minuten, bij 600 watt duurde het 3,5 minuten.

Boerenkool:   kale cropped-boerenkool11.jpg

Elzenprop tranen

Gepubliceerd 17 november 2014 door deligarden

Klik op de foto voor de beste foto belevenis!

151114 012kopie

Vanmorgen, het licht nog mistig, sloop ik in mijn witte kamerjas door de motregen door de tuin. De aanleiding was een ree die fotogeniek, tussen een paar berken, iets heel lekkers stond te eten. Geruisloos en gebukt verplaatste ik me maar tant pis, hij had me door, draaide mij zijn witte bolletje toe en huppelde weg.
Onderweg naar huis zag ik dat mijn kamerjas vol bruine vlekjes zat, ik keek om me heen en mijn blik werd gevangen door elzenpropjes waaraan gekleurde druppels hingen. De regen vormde druppels aan de katjes van de elzen, die naarmate ze er langer aan hingen bruiner van kleur werden.
Even later, vanachter het raam, zag ik dat het ree was teruggekomen naar dat plekje met nog vier andere soortgenoten waaronder een heel kleintje. Dit keer bleef ik zitten. MdG

De tweede tuin in het zonnetje.

Gepubliceerd 26 augustus 2014 door deligarden

Met genoegen keek ik zojuist op weeronline, wederom een droge dag in het Noorden! Bezoekers klagen vaak over dat ene graadje temperatuurverschil als ze hier uit de trein stappen maar dat ligt nu wel even anders hè?
Geen tijd voor schrijverij want er zijn twee moestuinen te onderhouden edoch een paar fotootjes zijn snel geplaatst.

image

En een paar details:

image

image

Mislukkingen waren er ook maar die houd je van mij tegoed, salut MdG

Een tandje bijzetten en toch een steekje laten vallen.

Gepubliceerd 23 mei 2014 door deligarden

Mijn lichaam wil niet meer, bukken, opstaan, door de knieën en weer omhoog en dat uren achtereen.  Nu even pauze terwijl het miezert. Er is zoveel te doen met de nieuwe moestuin erbij, 12×18 meter! Onkruid, luizen, slakken alles tiert welig met dit prachtige weer.
Het is een supergaaf project, op de foto zie je de nieuwe moestuin met een maand verschil.

mergemei

De nieuw moestuin inspireert tot een tandje bijzetten, ook bij de oude moestuin.  Zo heb ik voor het eerst de aardbeien flink verwend.
Iemand schreef dat ze haar aardbeien ging mulchen. Ik wist niet precies wat ze ermee bedoelde en zocht het op. To mulch betekent bedekken met een laagje stro en bladeren om de wortels te beschermen. In dit geval is het bedoeld om de aardbeien een gespreid bedje te geven, immers de delicate aardbei vraagt om een delicate behandeling. Kijk eens hoe fantastisch ze erbij hangen!

DSC00004kopie

Aardbeien zijn geweldig, de smaak maar ook het gemak waarmee ze zich laten invriezen. Gewoon plukken, ontkronen , in een zipzakje stoppen en hup de vriezer in. Ik ben geen blancheertype en ben dus zeer in mijn nopjes met dit gemak. Je kan er later elk moment jam van maken of een lekkere cake met amandelen.

Toch heb ik een steekje laten vallen. Ik heb twee nieuw soorten aardbeien gepoot, de Ostara en de Lambada. Deze laatste moet, ondanks de naam , een culinaire lekkernij zijn. De eerst genoemde is een doordrager die tot november aardbeien levert. Maarrrrr dan moet je wel het eerste bloementrosje afknippen las ik net en dát was ik vergeten.

Ik heb het zojuist alsnog gedaan maar de aardbeien waren al groot, wat zonde! Gelukkig heb ik de Lambada nog, MdG

 

 

Onkruid tsunami en ‘moestuinders wereld’ op Nederland 2

Gepubliceerd 8 april 2014 door deligarden

Als ik toch de juiste connecties had, dan maakte ik een fantastische serie over mijn senior en junior moestuin! Dat dit gat in de Nederlandse tv-markt nu door Maarten ’t Hart wordt opgevuld blijkt, ondanks zijn keur aan hoedjes, heel onbevredigend . Gisteravond was de eerste aflevering.
Het lijkt me niet dat deze aflevering iemand geïnspireerd heeft om een eigen moestuin te beginnen, integendeel. Dat ongeïnspireerde slaatje dat hij aan het eind in elkaar flanst is ronduit demotiverend.
Misschien wil Alma Huisken deze handdoek in de ring oppakken? Ik doe mee!

We hebben opvallend veel gemeen, Maarten en ik. Beiden biologie in Leiden gestudeerd, beiden zwemmers, pianospelers én beiden een moestuin. We schelen 16 jaar en dat voelt na het zien van deze aflevering als een generatiekloof .
Toch kan een ouwe lul je ook aan de buis doen kluisteren, kijk en geniet:  Victorian Kitchen Garden . Harry Dodson, zie foto, steelt de show.

Harry-DodsonOndertussen regent het, eindelijk. Het zaad en de plantjes hebben het nodig, een groeispurt zal het gevolg zijn.
Echter, onkruid barst nu ook uit haar zaadjes. Wat volgt is een groot gevecht om voedsel en licht. Voor beginnende moestuiniers breekt het moment aan waarop je moestuin kan ontsporen. Haal dat onkruid telkens weer weg, in natte periodes met wortel en al eruit trekken en bij droogte schoffelen.
Ik vind het meestal een fijne klus want je zit bovenop je plantjes en raakt daardoor erg betrokken bij hun wel en wee. Ook leer je je onkruid herkennen. Zo zie ik in de kas de eerste kiemblaadjes van knopkruid verschijnen. Knopkruid is de hekkensluiter, net als je denkt de strijd tegen onkruid gewonnen te hebben komt knopkruid boven de grond kijken, in groten getale!
Knopkruid, zie foto, is een eetbaar plantje en vanuit dat perspectief een mooie bijoogst in plaats van een onkruid.
So, weed and eat! MdGknopkruid

 

 

In de startblokken

Gepubliceerd 25 januari 2014 door deligarden

DSC05083kopie

De dagen worden langer. Zoals deze knoflookbol sta ook ik in de startblokken, met een dikke zak vol spinazie zaad, ‘Amsterdams reuzenblad’, zeer koudebestendig!

20131210_150031kopie

De kas is er klaar voor, eerst de ramen, groen van de alg, gewassen en de stormschade verholpen door nieuw, helder glas. De aarde omgespit en bestrooid met eigen compost. Vandaag bevrucht ik een vierkant metertje met spinaziezaad, de volgende week weer eentje zodat we elke week een maaltje spinazie hebben. Wanneer dat zover is? Geen idee!

Al koffie of cava lurkende achter het raam, blik op het land, de kippen, de boten in de verte en soms de reeën, ontstaan veel ideeën. Als je daadwerkelijk in actie komt na zo’n idee kan het snel gaan! Zo ging dat in november met ons plannetje om de moestuin uit te breiden. We fantaseerden over fruitbomen, enorme hoeveelheden rode bessen, aardappels in alle soorten en maten.

Nu is de weg naar de telefoon voor mij een lange weg vol hindernissen maar die maandagochtend eind november had ik ineens de hoorn in de hand en belde Kastelijn, een oude bekende met heel veel enorme landbouwmachines. Hij kwam gelijk wel even langs.

Kastelijn, Columbo type, voormalig veehouder in Afrika, heeft de oude moestuin ook gemaakt. Ik herinner me nog dat hij ons die kerst een flesje rode wijn kado deed die we buiten in de vrieskou in de carport vonden. Jawel, aan relaties op het platteland wordt hard gewerkt! Zo kregen we in december van onze hekkelaar (hij onderhoudt jaarlijks onze sloten, een verplichting van Wetterskip Fryslân) deze geweldige kerstkaart.

 20140125_085029

“Frezen”, was het advies van Kastelijn,”einde winter nog een keertje”. De kosten? “Daar hoeven we het niet om te laten.” Een uur later was daar plots zijn zoon met frees. Een half uur later was ons idee in aarde gehouwen, bij wijze van spreken.

20131125_155309kopie

Jammer dat er vervolgens een lauwe winter aanbrak. De wortels hebben hierdoor de kans gekregen te herstellen, het gras rukt weer op. Onze hoop is gevestigd op de tweede freesronde.

Mijn ‘little pink box’ puilt uit van de zaden, uit eigen tuin, van de Bolster, van der Wal en van Vreeken.Voor deze zaden is het nog te vroeg maar de knoflook en spinazie gaan vandaag de grond in! MdG

DSC05071kopie

Aardpeer ter aarde gestort.

Gepubliceerd 5 november 2013 door deligarden

20131028_132605kopieTerwijl mijn tuingezel alle omgevallen bomen en afgerukte takken verzamelt, verkleint, verpulvert en uitstrooit, druk ik me van die zware klussen onder het mom van schade in de moestuin. Jazeker, ook daar slachtoffers van de storm.
Het betreft een pol Jeruzalem artisjokken (=aardpeer) die geen partij bleek te zijn voor de wind en nu, met nog bloeiende bloemen, de aarde kust. De aardpeerknollen steken als gevolg van deze knieval uit de grond. Een uitnodiging tot oogsten!

Aardperen zijn ideale moestuin bewoners, afgezien van hun lengte en, vooruit, hun flatulerende werking.  Stop één aardpeer in je grond en je hebt je hele leven te eten, geen gekke gedachte in deze tijden nietwaar?

Je poot dus een aardpeer en dan gaat alles vanzelf. In de herfst hebben de knollen zich vermeerderd en kan de je ze oogsten, de hele winter door (mits de grond niet teveel bevroren is natuurlijk). Geweldig dat je voor de aardpeer geen root cellar hoeft te bouwen! Dat komt door de polysacharide inuline wat in de cellen van de aardpeer zit, de wortel van de paardenbloem heeft dat bijvoorbeeld ook.

Ik zou enorm willen uitweiden over het vele goede in de aardpeer ( ijzer, anti-oxidanten, vezels etc) edoch verwijs hiervoor naar wikipedia om zapsurfen uit desinteresse te voorkomen.

20131103_115608kopieTerwijl op de achtergrond afwisselend de motorzaag en de houthakselaar te horen zijn ontferm ik me over de knollen. Om tijd te rekken knip ik de laatste peterselie en duik dan mijn tablet in op zoek naar een gorgeous aardperen recept.
Het wordt een puree, met gebakken eekhoorntjesbrood (uit de diepvries van de Lidl). De houthakkers onder ons krijgen een ferm avondmaal! MdG

Aardperen op de foto met geraniums.20131103_115918kopie

Root cellars.

Gepubliceerd 19 oktober 2013 door deligarden

Ondanks een agressief verkoudheidsvirus (hoe die zich na zo’n zomer zo vroeg en succesvol kan manifesteren is mij een raadsel) dat bezit heeft genomen van neus en longen, moeten vandaag de wortelen eruit.
Wortelen zijn vrijwel de laatst nog te oogsten groenten. Druiven en pompoenen, gingen hen deze week voor. De druiven heb ik subiet geplukt toen ik in mijn ooghoek een zwerm spreeuwen druk doende zag in onze hoogste berk. Het lijkt me voor wijngaard de Frysling, hier vlakbij, een stressvolle tijd als je bedenkt dat die zwermen spreeuwen in een mum van tijd je druivenranken leegroven.

Wat te doen met al die wortelen? De diepvries puilt immers uit aan het eind van de oogstperiode. Na wat surfen ontdekte ik de root cellar. Dat is een min of meer ondergrondse opslagruimte variërend van kist onder de grond tot hobbithuisje. Vroeger, vooral in de Midwest,  was dit de manier om voedsel te bewaren.
Plastic-Pail-Root-Cellar-537x416 937277211ccc894a217f63319e5b8323_002
Een lage temperatuur (vorstvrij) en een hoge luchtvochtigheid zijn de belangrijkste kenmerken.
Afgezien van het praktische nut zijn het ook nog eens juweeltjes in het landschap en ín de cellar lijkt het me een binnenaardse ervaring.

Ik wil nu dus héél graag een rootcellar!

root-cellar1

Tsja, voor nu biedt Ottolenghi uitkomst, hij heeft wel wat met wortelen en taarten.  Ik heb gisteren de pompoen -wortel- geitenkaastaart gemaakt (weliswaar met bladerdeeg) en dat was delicious. MdG
(over Ottolenghi: http://www.vn.nl/Archief/Samenleving/Artikel-Samenleving/De-kok-en-de-denker.htm)

Meadowsweet , tomtiedomtiedom . . . . . .

Gepubliceerd 9 augustus 2013 door deligarden
De moestuin is druk doende om de effecten van de zes koude maanden van dit jaar teniet te doen.
Sommige bewoners zijn nu al weer in topvorm, zoals de courgetteplanten. Maar echte warmteliefhebbers, zoals de butternut pompoen en borlottibonen leveren niet.
Door de kou duurde het vegetatieve stadium, waarin blad wordt gevormd, erg lang en nu zijn er wel bloemen maar veelal mannelijke en daar heb je niet zoveel aan.  Jaja, je kan de bloemen frituren of  vullen maar daar begin ik niet aan. Klinkt leuk, ziet er leuk uit maar over de smaak van die bloemen, daar valt over te twisten.
Als we het dan toch over al dan niet smaakvolle bloemen hebben . . . . .
Het was prettig droog in juli. Mijn moestuin is omgeven door slootjes en via een pomp haal ik er water uit voor de tuin en de kas. In het voorjaar heb ik me verdiept in andere eetbare planten in de tuin omdat de moestuin maar zo weinig opleverde. Zo weet ik dat je van een prachtige plant langs de slootrand de verrukkelijkste zaken kan maken. Ik heb het over de nu nog in bloei staande moerasspirea. De Engelsen noemen het meadowsweet. Awesome, wat een klinkende naam voor dit juweel. De plant is feeëriek om te zien en ruikt naar hooi en honing. Dat geurtje wil ik graag in een potje vangen!
meadowsweetmini
Zodoende staat In de koelkast een suikersiroop te trekken met meadowsweet bloemen en in de kelder staat al 10 dagen een pot met dezelfde bloemen maar dan in zoet-zuur. Op de voorbank van de auto ligt nog een lading bloemen, daar ga ik mij dadelijk over ontfermen.
Dat zoet-zuur recept komt van Jonnie Boer uit het grote wildplukboek van Edwin Flores. Een boek dat ik net als mijn leesbril overal met mij meezeul.
Toch fijn om te weten dat je die fundamentele behoefte, die vervuld wordt door het houden van een moestuin, ook op een andere manier kan bevredigen!
Think out of the . . . moestuin! MdG

Een miraculeus aanwaaiertje.

Gepubliceerd 10 juni 2013 door deligarden

399px-Illustration_Fumaria_officinalis0Het is een vreemde tijd, de everlasting koude noordenwind zorgt ervoor dat de moestuin in een soort stilleven is veranderd. En stilstand is hier achteruitgang, je ziet de bladeren gelig worden.
Normaal zet ik deze maanden alles op een laag pitje om te kunnen vlammen in de moestuin maar dat had niet gehoeven.  Niet alleen de groenten groeien niet, het onkruid  ook nauwelijks. Tel daarbij op dat de droogte (óf het koude voorjaar, óf de kippen) het slakkenbestand heeft gedecimeerd, wat ook zeeën van oorlogstijd bespaart.

Maar vandaag waait de wind uit een andere hoek en ik ben ontwaakt uit een soort moestuin lethargie. Na naarstig wieden, dode bladeren weghalen (voor het zicht)  en sproeien  van het geheel ziet het er niet beroerd uit, als je tenminste niet weet dat het al bijna half juni is. Voor een moestuin van half mei zou het geen onaardig gezicht zijn.

De klaproos, die normaal voor de eerste kleur zorgt, heeft echt de balen van die Noordenwind en laat zich niet zien. De enige kleur komt nu van courgettebloemen en van een miraculeus aanwaaiertje.

Wieden doe ik het liefs met mijn neus op de grond, plantje voor plantje eruit trekken. Klaprozen, dille, komkommerkruid en meer moois wat zichzelf uitzaait  kan ik op die manier sparen. Ik ken dus mijn  kiemplantjes en heel soms stuit je op een ongenode gast. Zo was daar jaren geleden plots de gewone Duivenkervel (Fumaria officinalis)  in mijn tuin, een fijn, medicinaal plantje met vuilroze bloempjes.

fumaria-officinalis-1

Toen ik het plantje voor het eerst gedetermineerd had  stond bij de beschrijving: vaak te vinden in moestuinen. Nou ja zeg, daar zakt je broek toch vanaf. Hoe vonden die zaadjes mijn moestuin? Een mirakel, dat is het.

Allez, het seizoen kan beginnen! MdG

Een beetje genetisch manipuleren.

Gepubliceerd 15 mei 2013 door deligarden

Nog niet eerder is het moesseizoen zo sloom van start gegaan. Ik zou bijna vergeten dat ik een moestuin heb. Er is nu veel onkruid door de lang verwachte regen, boeiuh! Hierdoor eet ik, alsof het de gewoonste zaak is, regelmatig zevenblad of brandnetel. Zelfs de paardenbloemen zijn niet meer veilig door gebrek aan eigen oogst.

Gisteren kocht ik voor weinig bij het Kruidvat een opblaasbadje, beter iets dan niets  in geval van teveel warmte. Bij de kassa zei ik vertwijfeld:  ” Het zal toch wel zomer worden?”. De kassière keek me begripvol aan en gaf me de tip de bon goed te bewaren.

Een succesje dit voorjaar zijn de kuikens. Negen stuks uit de broedmachien. Omdat pa en ma verschillende soorten zijn (zie vorig blog), zijn de kuikentjes ook verschillend.
Het herinnert me aan mijn opleiding tot bioloog, een opleiding die ik graag nog een keer over zou willen doen.

Mendel was een pionier van de genetica. De overerving van eigenschappen bestudeerde hij bij erwtenplanten.

tumblr_lxav5kFJFe1qchouvo1_500

Om de wetten van Mendel in de praktijk te zien waren we toen weken druk in de weer met Drosophila melanogaster ofwel bananenvliegjes.  Dat zijn die vliegjes die ineens als zwerm uit je fruitschaal opstijgen als het fruit iets te rijp is geworden.
We waren in staat om vliegjes met afgestompte vleugeltjes te kweken in reageerbuisjes.

Door kruising kregen de vliegjes een verschillend uiterlijk (genotype), een dergelijk verhaal gaat dus op voor mijn kuikens. Ze zijn prachtig, maar alvorens de champagne te ontkurken even  afwachten hoeveel haantjes we nu rijker zijn. MdG

blogkuikens

Bzzzzzzz

Gepubliceerd 22 april 2013 door deligarden

De imker, een Columbo lookalike,  is dit jaar niet gekomen. Ik vrees dat het niet goed gaat met zijn bijenvolken. Geen honing dus, heel jammer! Ik hou van bijen, van hun levenswijze, de koningin met haar onderdanen, van hun product,  hun strijdvaardigheid en van hun geel-zwarte lijfjes.  O ja, en dan die honingraat, een architectonisch wondertje.

g71XceE9N0OS132224834859P2303
Greenpeace maakt zich zorgen om de bijensterfte. Onze bestrijdingsmiddelen in de landbouw spelen hier een dubieuze rol.
Ik heb hun petitie zojuist getekend:  www.reddebijen.nl .

toxic-bee

Des te beter gaat het met de kippen. Een kip zit te broeden op 6 eieren en op de dag dat ik deze ontdekking deed werd ik voor het eerst in mijn leven aangevallen door een haan, van achteren! Het was een povere poging, bloed noch pijn was mijn deel. Maar de schrik! De eerste dagen erna kwam ik alleen gewapend met stok de kippenwei in, dat voelt een beetje lullig.

DSC04610kopienhdh

In mijn broedmachientje liggen 13 eieren te sudderen. Volgende week maandag ga ik aanschouwen wat de combinatie van een Noord-Hollandse blauwe kip (links boven)  en een dubbelgezoomde Barnevelder haan (rechts boven) voor kuikens gaan opleveren.
Een beetje genetische manipulatie op z’n tijd doet (ver)wonderen! MdG

Gelijk een beer.

Gepubliceerd 23 maart 2013 door deligarden
Daslook.

Daslook.

Gaap, gaap, die winter duurt lang zeg. Maar denk niet dat er achter gesloten deuren nog niks gebeurd. De moestuinmieren zijn al druk, druk in de weer,  zo ook ik. Vooral  die zaadschappen in de supermarkt wakkeren mijn tuindrift aardig aan. Beetje binnen zaaien kan, ook in de kas, maar het is te koud voor het echte werk.

Gisteravond kreeg ik gasten in het kader van ‘begin uw eigen restaurant’.
Ik heb drie soorten groenten/kruiden uit de tuin weten te scoren. Muts met oordoppen op, dubbele broek, handschoenen aan, zo heb ik een vergiet vol eetbaars uit onze tuin gehaald. Niet te geloven?
Het bewijs:  20130322_131332
Met brandneteltopjes en kleine zevenbladblaadjes heb ik een misosoep gemaakt. De brandnetel prikkelde nog wat na op de tong.

Op brood smeerden we daslookboter. De daslookblaadjes zijn al groot en trekken zich van het weer niks aan. Zeer tot mijn verbeelding spreekt het verhaal dat beren, eenmaal ontwaakt uit de winterslaap, als eerste maaltijd daslookblaadjes eten (in het Duits is daslook Bärlauch) , om aan te sterken.

20130322_111954kopie

Boter en daslook met de staafmixer pureren, beetje zout en citroensap erbij. Verrukkelijk, een zachte smaak van knoflook en ui.!

Volgend weekend is het Pasen, om toch wat te oogsten te hebben heb ik vandaag op watten wat zaadjes van sterkers en rode radijskers gezaaid. Als je ze vandaag of morgen zaait kan je ze met Pasen oogsten.
Ik strooi dan ze over de eitjes, die de kippen sinds kort weer leggen. MdG

Toos spit met La Grelinette.

Gepubliceerd 6 februari 2013 door deligarden

Spitten we dit jaar wel of niet? Hét  hoofdpijndossier van menig moestuinier.
Er zijn zoveel argumenten in omloop dat de juiste keus niet voor de hand ligt.  Een greep hieruit zie je onderaan.

Nu spitten wij meestal wel. Nou ja, JS spit de moestuin, ik de kas, dat is nog net leuk, qua oppervlak. Ook is de aarde daar mooi droog en dus niet loodzwaar zoals buiten de kas. De schep weegt zonder lading al genoeg!
Echter dit jaar slaan we over. Het beste spitseizoen, het najaar, is immer al verstreken. Wat nu?

Bij de gemeente is gratis compost af te halen, dat gooi je over de aarde.  Vervolgens laat ik een kilootje gekochte wormen los in mijn lusttuin.  Het idee hierachter is dat de laag compost de onkruidzaden verhindert te kiemen. De wormen zorgen voor doorluchtigheid en werken de compost door de eronder liggende grond. Echter het is a hell of a job om die compost op z’n plek te krijgen en hoe is de kwaliteit van die compost? Ik geloof niet zo in het afvalscheidend vermogen van Toos en Klaas.

citation

La Grelinette is voor de spitter wat de fiets voor de wandelaar is.

Gelukkig is er dan, la Grelinette! Kijk naar deze korte demonstratie:  La Grelinette. Ik overweeg er ééntje aan te schaffen. Bijkomend voordeel is dat je het in je goeie goed kan doen volgens het filmpje, ideaal voor Toos!image2

MdG

Een greep uit argumenten voor:

  • losmaken van de grond, dat werkt fijner en het geeft de grond zuurstof
  • onderwerken van onkruiden
  • inwerken van organisch materiaal
  • vrijmaken van mineralen
  • verbeteren waterafvoer

Een greep uit argumenten tegen:

  • het organische materiaal vergaat te snel
  • zaden van onkruiden komen boven en gaan ontkiemen
  • spitten verstoort de ecosystemen van wormen, schimmels etc.
  • spitten is zwaar en je krijgt er spit van
  • onnatuurlijk

: houdt van hout.

Gepubliceerd 23 januari 2013 door deligarden

Een fantastische winter zet de toon voor 2013.  De bevroren grond en sloten zijn ideaal om  bomen te snoeien  of te kappen . Tien jaar geleden hebben we met forse subsidie ons weiland in bos veranderd.  De bomen moesten passen in de natuurlijke omgeving zodat er vooral elzen, wilgen, meidoorn, lijsterbes, krentenbomen en berken geplant zijn. Daaruit kan je afleiden dat onze grond vochtig is, in de moestuin wel eens te vochtig.
Honderden sprieten van 1 meter  gingen de grond in, 1 meter van elkaar. Nu zijn ze rond 10 meter hoog en is het uitdunnen geblazen. Deze foto is vandaag rond 5 uur genomen, klik erop voor een beter beeld.

DSC04735

We hebben er lol in, JS kapt en hakt de stammen van elzen, wilgen en witte berken tot hapklare brokken voor de houtkachel. Houthokken  rijzen als  flatgebouwen de grond uit .

DSC04729

Ik haksel met een machien de rest tot houtpulp en strooi  karrenvrachten van dit verrukkelijk ruikend spul in het kippenhok en over paadjes .
Eenmaal weer binnen gloeien de konen en worden spieren weer vloeibaar bij de houtkachel.

De moestuin lijkt in permarust te verkeren maar ikke niet, behalve nu even . . . . . .  MdG

DSC04721

Basta! inclusief tip voor 2013.

Gepubliceerd 30 december 2012 door deligarden

Terwijl mijn leven zich deze donkere dagen voornamelijk achter glas afspeelt is er buiten een klein hoopvol proces gaande.  De in november gepote knoflookteentjes hebben ongemerkt hun weg naar het licht gevonden.

knoflook 003kopie

Ik ben dol op knoflook en gebruik het bijna elke dag. Misschien brengt dat een zekere gewenning met zich mee waardoor ik minder intens van de geur en smaak kan genieten. Echter ronduit chagrijnig werd ik van de  Chinese, onnatuurlijk witte, knoflook uit de supermarkten. Geur noch smaak!  Ik besloot ze niet meer te kopen nadat ik bemerkte dat de producent de kiempjes in de knoflook structureel om zeep bracht.  In plaats van een witgroen kiempje zag je slechts een bruinig sliertje in een doorgesneden teentje. Basta!

herfst 022kopie

 

Het lukt me nog niet een grote, mooie knoflook van eigen bodem te leveren  maar daar werk ik aan.
Vorig jaar heb ik de teentjes op heuveltjes gepoot zodat ze wat droger stonden.
De smaak is ok, nu de grootte nog.

 

 

 

Dit jaar geef ik ze wat extra mest, maybe that will do the trick.  Eén voor één de variabelen veranderen totdat mijn knoflook er net zo uitziet en smaakt als  die van de Hanos:

DSC03626kopie

Mijn tip voor 2013, bestel nu een bol knoflook (bij Tuinspul of Vreeken) , in elke tuin is daar wel een plekje voor. De teentjes druk je zover de grond in dat het puntje nog net zichtbaar is.  Leg een gordijnring o.i.d.  om het teentje zodat je kan zien hoe het hem vergaat.
Vreeken zegt dat ze bij dooiweer de hele winter kunnen worden geplant. Waar wacht je nog op ??? MdG

Schoonfamilie en aardperen.

Gepubliceerd 9 december 2012 door deligarden
Aardpeer

Mijn aardpeertjes

En dan is het plots winter. Ik zat een beetje suf op de crosstrainer (verplichte winterkost als je er een bourgondische levensstijl op na houdt)  naar de sneeuw te staren toen ik ineens aan de aardperen dacht.  Aardperen onder de sneeuw, aardperen in bevroren grond! Whaaaah, dat zou een ramp zijn!

De aardperen spelen namelijk een belangrijke rol in mijn kerstmenu.  Mijn schoonfamilie reist deze kerst af naar ons platteland en om hén te verrassen moet ik uit een bijzonder vaatje tappen.  Immers deze globetrotters zijn overal geweest en hebben alles al eens gegeten!
Eerst gaan we het wad op, met de Waddenvereniging,  om oesters en meer lekkers te rapen om de eerste honger te stillen.
Een Palestijnse soep , gemaakt van aardperen,  leek me verrassend genoeg totdat ik notabene zojuist ontdekte dat  mijn schoonzus in haar bestseller “Dat koop je bij de Turk”  uitgebreid geschreven heeft over de aardpeer. Tant pis !!!

Dus voordat de vorst het rooien onmogelijk zal maken hebben we vanmorgen aardperen geoogst.
De stengels van deze plant zijn meer dan 2 meter hoog geworden.  Aangezien MD, van wie ik een aardpeertje kreeg om te planten,  verzuimd heeft me dat te vertellen heb ik hem te dicht bij de kas gepoot waardoor de stengels voortdurend tegen mijn toch al brakke kasje beukten.  Eind oktober verschenen er een paar, in verhouding idioot kleine,  geeloranje bloempjes aan de reuzenstengels.

De oogst is fantastisch! Eerst nog wat modderig maar met de tuinslang erop kwam het goud tevoorschijn.

DSC04637kopie

DSC04638kopie

De soep (Jane Grigson, het Groentekookboek)  is gemaakt en wacht in de vriezer op haar beurt.
Het mag weer gaan vriezen! MdG

 

If you can’t stand the heat . . . . .

Gepubliceerd 13 oktober 2012 door deligarden

In de kas trok ik zojuist een peperplant uit de grond. Er zitten nog zeker 10 pepertjes aan. Meestal rijg ik ze aan een touwtje en laat ze binnen drogen.  De groene pepers, minder scherp dan de rode, kleuren via oranje rood.  Op de foto liggen op de buitenrand reeds gedroogde pepers, binnenin verse uit de kas.

In de oven heb ik een aantal rode pepers gelegd bij 120 °C. Als ze droog zijn vermorzel ik ze tot chilivlokken.
Komende winter hoef ik geen pepers te kopen, want ze blijven lang goed in gedroogde staat.  Een aardige besparing als je bedenkt dat AH ongeveer een euro voor 2 Spaanse  pepertjes vraagt. Op de foto liggen dus voor tientallen euro’s aan pepers! Interessant in tijden als deze nietwaar? Ook al heb je geen balkon, een pot met een peperplant kan iedereen wel ergens kwijt. Tientallen pepers haal je van één plant.
Beweerd wordt dat je de plant in de winter binnen moet halen zodat  je dan continu verse pepers hebt. Ik heb het geprobeerd maar de plant kreeg prompt luis en leed duidelijk aan gebrek aan zon, net als ik.

De mate waarin een peper heet is wordt aangegeven met SHU hetgeen Scoville Heat Unit betekent (Wilbur Scoville, een scheikundige ontwierp deze schaal in 1912). De scherpte wordt veroorzaakt door capsaïcine en zit vooral in de zaadlijsten van pepers.
Een pepperspray is een geducht wapen als je het aantal SHU’s ziet!

Als je per ongeluk wat teveel van dat stofje eet helpt water drinken helemaal niet, capsaïcine lost niet op in water. Wel in vet en alkohol dus je kan beter snel een borrel of een glas melk nemen.

Pepers staan bekend als goed voor van alles en nog wat maar wetenschappelijk bewijs is er nog niet voor.
Weliswaar dat capsaïcine door onze hersenen als hitte wordt waargenomen en we reageren daarop door endorfine (pijnstillend) te maken. Endorfinen geven een plezierig en behaaglijk gevoel en dat kan verslavend werken! MdG

 

 

 

 

 

Waarom ik mijn moestuin tijdelijk afsta.

Gepubliceerd 1 oktober 2012 door deligarden

Vandaag, 1 oktober,  heb ik mijn moestuin afgestaan. Het is één groot experiment waarvan ik het resultaat pas in het voorjaar van 2013 bekend zal maken.

Teruglezend in mijn blog springt de slak eruit als de meest geduchte, gehate vijand.
Een tiental kropjes sla staan nu nog in de aarde. Ze zien er goed uit, van een afstandje. Eenmaal geplukt blijken ze tot in de diepe kern aangevreten te zijn door slakken. Die slakken zoeken dadelijk een vorstvrij plekje in mijn tuin om in het voorjaar mijn kleine plantjes te lijf te gaan, niet waar?

Nou zijn mijn 8 kippen + haan op dit moment als bulldozers bezig in onze tuin. Niks laten ze ongemoeid want overal zijn zaadjes. Vooral de paadjes, recentelijk met een dikke laag houtsnippers bestrooid, ploegen ze om tot grote ergernis van JS. Al dat werk voor niks!

En dan nu het experiment. Ik heb vandaag de moestuin aan de kippen afgestaan.
Als gevolg van alle vijanden van afgelopen seizoen is de moestuin immers  een onneembare vesting geworden. De kippen kwamen er niet in maar eenmaal erin kunnen ze er ook niet meer uit! Ik laat die kippen de herfst en winter daar bivakkeren. Ze zullen de hele tuin omploegen, alle zaadjes opeten maar ook alle slakken die ze tegenkomen! Daarbij bemesten ze de hele handel ook nog eens met hun poep. Alleen de zeekool bescherm ik en in de kas mogen ze niet vanwege de veldsla.
Stel je nou toch eens voor dat dit gaat werken: alle slakken worden geruimd door de kippen!

Voor ik zover was heb ik nog een laatste grote oogstslag geslagen, ik gun die kippen niet alles of course.
Met alleen moestuin ingrediënten heb ik een super gezonde, lekkere Jamie O. soep gemaakt:  http://www.jamieoliver.com/recipes/soup-recipes/leek-potato-soup.

2 winterpenen,
4 ons aardappelen (ik doe wat meer want ik wil een dikkere soep),
2 stengels bleekselderij,
2 uien,
paar tenen knoflook,
4 ons prei.

Die bonkige rooie is een aardappel van 430 gram! Het is een Raja aardappel, zóó smaakvol dat ik er soms een voorgerecht van maak: een aardappel in zijn schil, net gaar,  met gesmolten roomboter, zout en gebakken salieblaadjes erover.

Alles gaat de keukenmachine in behalve de aardappels. Als je geen keukenmachine heb koop er dan eentje!
In een pan wat olijfolie verwarmen en de gehakte groenten toevoegen, dit 10 minuten zachtjes laten bakken, beetje roeren, deksel scheef erop.
Ondertussen de aardappel hakken en 1,8 liter groentebouillon maken. Dit na die 10 minuten toevoegen en het geheel aan de kook brengen met deksel op de pan.

Weer 10 minuten koken en de staafmixer erop loslaten als het wat afgekoeld is. Nog wat zout en peper en klaar! MdG

Lust en last: mensen!

Gepubliceerd 28 september 2012 door deligarden

Ik ga ervoor zitten, voor de laatste Francis tomaat, hij is voor mij alleen.
Een ritueel lijkt het, de tomaat in dikke plakken snijden en op een geroosterd toastje met geitenkaas en Dyon mosterd leggen. De pepermolen een draai geven en háp! Lekker, zóó lekker die tomaat. Ondertussen na elke plak de zaadjes eruit pulken en die op een schoteltje verzamelen. Voor volgende jaar. MM krijgt ook wat zaadjes, zo blijft het in de familie!

MM heeft ook een moestuin, in klein Dantzig, een volkstuinpark dat zich al meer dan 90 jaar in zuidoost Amsterdam bevindt.
Ook daar zijn slakken een pain in the ass maar reeën en hazen kom je er niet snel tegen.  Wel konijnen en andere ongenode gasten die inbreken of in je tuinhuisje willen pitten. Vandalisme en ontploffende  gasflessen behoort ook tot de risico’s maar daar staat dan weer tegenover dat intratuin op loopafstand is, die warempel een goede klandizie heeft aan MM en haar ruim 100 buren.
Kortom je heb in klein Dantzig de mens als plaag, en die is moeilijk te bestrijden.

De aanwezigheid van mensen is niet alleen een last. Er is een fraaie website met inhoud: www.kleindantzig.nl.  Er zijn diverse activiteiten zoals een snoeicursus en gezamenlijk de oogst opeten. Even een paalboor lenen van je buren kan ook reuze handig en vooral kostenbesparend zijn. En wat te denken van al die knowhow die daar rond banjert!

De tomaat is op, de zaadjes drogen op een keukenpapiertje. MM zou je niet, in verband met je toekomstige tomaten,  een hangslot op je kas te monteren? MdG

16.49 . . . . the seasons know exactly when to change . . . . (Stevie Wonder)

Gepubliceerd 22 september 2012 door deligarden

Vandaag om 16.49 exact begint de herfst. Wat een uitgelezen moment om de kurk uit een mooie fles rode wijn te trekken en het glas te heffen:
op de Herfst !!

tomaat prooi in de herfst

september 2012

OK, herfst staat voor verval maar we zien wel een meester aan het werk die deze kunst als geen ander beheerst.

Hierboven zie je hoe een Francis tomaat in een paar dagen verorberd wordt. Ik hoop dat er een keurig bergje zaadjes overblijft die ik, even de föhn erover,  zo in mijn zaadzakje kan laten glijden, ha!
De ree is niet meer weg te slaan bij de Goudreinet. Broederlijk naast de kippen knabbelt hij aan een appel waar hij net bij kan. Als er dan eentje valt zijn de restjes voor de kippen.  De appels vallen nog niet vanzelf naar beneden want ze zijn nog net niet rijp. Ik popel om ze te plukken en er dan kruimeltaarten en appelcompote van te maken.

september 2012

Whatever, vandaag is het feest, de herfst begint. Je vindt ons om 16.49 buiten bij een houtvuur met een goed glas! MdG

De nuance, ezels- en lamsoren.

Gepubliceerd 18 september 2012 door deligarden

Ziezo, op de ex-plek van de Franse tomaten heb ik net veldsla gezaaid. Stukje omgespit, geultjes getrokken en zaadjes erin. De routine is eruit dat bleek, kreunen en steunen bij het opstaan! Veldsla kan volgens het zakje ook in september buiten worden gezaaid, laat je niks wijsmaken!

Wat een voldoening zal het geven als ik in de sneeuw naar de kas loop en daar een maaltje veldsla scoor! NIET DUS! Die lol is verpest sinds ik kennis nam van de nitraat/nitriet/nitrosamine ellende in voedsel. Dat geschiedde al een tijd terug, toen ik samen met MV een lucratieve handel in zelfgemaakte quiches  wilde beginnen met als hoofdingrediënten kokkels en zeesla uit de Waddenzee. We hadden goed contact met de schipper van de WON3 waar we kokkels (en oesters) haalden.

Kokkel langs Friese kust

september 2012

Na wat studie bleek zeesla een enorme nitraat/nitriet slurper te zijn. Gelukkig kwam ik daar op tijd achter, stel je voor!
Een kleine uitweiding is op z’n plaats:

Nitraat zit in veel bladgroenten. Nitraat wordt door verwarming, ook in ons lichaam,  mmv Nitrobacter bacteriën, omgezet in nitriet. Nitriet kan samen met aminozuren die bijvoorbeeld in vis, schaal- en schelpdieren (kokkels)  zitten nitrosaminen vormen die kankerverwekkend zijn bij proefdieren. Een kleine welkome nuance is dat dit verhaal niet voor zalm en makreel geldt.
We kennen dit proces allemaal als de spinazie doctrine: nooit opnieuw spinazie verwarmen! Toch is er na jaren van onderzoek sprake van nuancering. Je mag een kliekje spi wel opeten mits je ervoor zorgt dat de spinazie zo kort mogelijk in een lauwe toestand verkeert, dus gelijk de koelkast in met die hap.

Voilá, geen zeesla in de quiche dus. Op de agenda staat nog het voornemen een quiche met kokkels en lamsoor (zeeaster) te vervolmaken. Lamsoor wordt hier in de kuststrook geteeld en is nitraatarm!

Terug naar de veldsla, notabene ook wel ezelsoor genoemd. Veldsla bevat zoals veel bladgroenten nitraat maar in de winter is deze hoeveelheid fors groter. De hoeveelheid nitraat stijgt als de groente tijdens de groei weinig licht krijgt. Daar wordt je toch niet blij van?

Ik laat Gods water maar over Gods akkers lopen, ga genieten van mijn rozetjes veldsla en wacht gelaten op verdere nuancering van hedendaagse opvattingen. MdG

In de wolken met mijn bonen.

Gepubliceerd 11 september 2012 door deligarden

De moestuin houdt me goed bezig, het lijkt drukker dan normaal rond deze tijd.  Zou het komen omdat de zomer zó langzaam op gang kwam dat nu de september en augustus klussen samenvallen?
Ik wordt gedreven door een gevoel dat er niks verspild mag worden en dat schept verplichtingen; elke dag koken met verse groenten; dagelijks frambozen plukken en invriezen; pepers rijgen aan koorden om te drogen; courgettes, die nu pas lekker lopen, verwerken of aan de kippen voeren; pesto maken van de basilicum die het eindelijk goed doet omdat ze naar de kas verplaatst is; tomaten drogen, nu volgens de Meijerink methode (Dat koop je bij de Turk, Marianne Meijerink, bld 133).

Vandaag heb ik koriander geplukt, net voor de chlorofyl afbraak gevolgd door afsterven. Het voor mij van groot belang een voorraadje hiervan aan te leggen want in onze 4 supermarkten is de aanwezigheid van koriander een zeldzaamheid.

Wichters, een pruimpje uit de Friese wouden, vallen nu overrijp naar beneden, een fractie van de hoeveelheid van vorig jaar. Ze zijn voor de kippen en de dagpauwogen. Op de kelderplank staan nog 3 potjes met wichterjam van 2010, niet erg motiverend en niet zo lekker ook overigens. Vorig jaar heb ik een kilo pruimen in brandewijn  met suiker gelegd en vervolgens vergeten. Omdat de pot nodig was heb ik eindelijk de pruimen eruit gehaald, een zeer smaakvolle likeur is het resultaat!

Bonen worden geoogst, opgegeten of ingevroren (de purperen stoksnijboon ‘Trionfo Violetto’ , zie hieronder, vries ik rauw in stukjes in).

herfstbonen

september 2012

De borlottiboon (kievitsboon) is nog niet aan de beurt en zal dus wel als gedroogde boon in een pot verdwijnen. Dit schrijvende neem ik me voor om aanstaande vrijdag voor MD,  die komt eten, deze bonen te bereiden. Eeuwig zonde om het moment van verse borlottibonen voorbij te laten gaan. Zie ze maar eens te krijgen in de winkel, waar ik al maanden de groenteschappen achteloos  voorbij loop, wat een luxe!
Ja, er is veel te doen maar ook zoveel te genieten! MdG

Borlottibonen uitgelicht

september 2012

Les meilleurs de France!

Gepubliceerd 1 september 2012 door deligarden

De tomaten van wijlen Francis zijn geoogst, er hangen nog 3 groene, in afwachting van zon,  en één rode tomaat in de kas. Deze laatste bewaar ik voor het zaad.
Het zaad kreeg ik van mijn schoonmoeder die het van haar Franse zwager, un gastronome,  kreeg:  “Ce sont les meilleurs tomates de la France!
(Vertaal- en spelfouten zijn voor mijn rekening en in feite sowieso überhaupt in principe niet ongepland.*)

Nu zijn het dus, gezien onze tomatenreputatie, de beste tomaten van Nederland!  Bloedrood verrukkelijk vruchtvlees, weinig zaden en soms zo groot als een grapefruit.

verrukkelijke franse tomaten

september 2012

Voor elke vrucht of groente heb je zo je lievelingsrecept. In het geval van deze Francis tomaten is dat de Italiaanse tomaten broodsoep van Claudia Roden. Ze schrijft: “Maak deze soep alleen als je beschikt over de lekkerste tomaten, fruitige olijfolie en smaakvol brood”.
Soms wil ik deze soep per se in de winter maken en ben dan vele dagen en autokilometers verder voordat ik aan deze drie voorwaarden kan voldoen.
De tomatenvoorziening is nu een eitje echter het brood geeft nog wel enige kopzorgen. Ik gebruikte ‘oerbrood origine’,  in sommige supermarkten soms voorradig,  maar dat is plotsklaps verdwenen uit de schappen.  Zit er niks anders op dan naar de markt van Groningen te gaan en daar wat oerbroodachtigs te halen. Ik heb het ervoor over!

september 2012

MdG

* vrij naar Van Kooten en de Bie

Haan versus bulldozers!

Gepubliceerd 24 augustus 2012 door deligarden

De eerste tekenen zijn er, ze dringen zich hinderlijk op,  bladeren die loslaten bij een windvlaag, rietpluimen die donkerpaars verkleuren, rode rozenbottels. De boodschap komt aan, september kan nog zo mooi zijn, maar het is geen zomer meer.

Het is nog droog en er is veel te doen;

onkruid wieden want dat doet stiekem nog een serieuze poging om zaad te vormen,

kruiden knippen en invriezen of zoiets voordat je op een dag ontdekt dat ze al te ver heen zijn om nog een plekje in de diepvries te verdienen,

 frambozen plukken voordat ze door ongenode gasten worden gegeten,

augustus 2012

kippenhok schoonmaken voordat de regen losbarst.

Tsja, de kippen. Van de 10 bevruchte eieren zijn er nog, zoals gedicht in  “and then there were” ,  twee prachtige overlevers. Sinds een paar weken is het niet langer te ontkennen, één van de twee is haan! Hij is momenteel druk doende met een machtsstrijd tegen bulldozers van hennen en lijkt aan de winnende hand.
Inmiddels heeft hij het eerst raspende gekraai vervangen door een helder, mijlenver dragend kukeleku, vanaf een uurtje of 6 s’ochtends.

dubbelgezoomde barnevelders

augustus 2012

We zijn ervaringsdeskundig. Als  notoire vroegslapers bleven we op om toch vooral die haan achter een gesloten deurtje te krijgen. Anders was het rechtop in bed om 5 uur of eerder.
We besloten de hanen te nuttigen, héérlijk, alleen dat slachten hè? Samen met MV en een glaasje of wat haben wir es geschafft maar t’is niet voor herhaling vatbaar.

met margreet haan geslacht

Daarom, we geven hem een kans, in een gecapitonneerd hok. Al was het alleen maar om in het voorjaar de kuikens te zien van deze dappere haan en de bulldozers! MdG

Vervolg “Lust for live”

Gepubliceerd 22 augustus 2012 door deligarden

Het moment is aangebroken dat de cliffhanger van 26 mei ( klik op “Fotoroman: Lust for live)  zijn vervolg krijgt.  Immers wat komt er uiteindelijk uit die kiemplantjes en is hun de lust for live gegund?

Het blijkt een succesverhaal. Eenmaal in de kas groeiden de tomatenplantjes, zodra de zon erbij kwam, voorspoedig.  Spannend wat voor tomaten er nu tevoorschijn zouden komen. Welnu uit de levenslustige zaailingen zijn 6 tomatenplanten gegroeid waaraan nu trosjes pomodorivormige tomaatjes hangen met spits snoetje.

survivor tomaatjes

augustus 2012

augustus 2012

Gisteren heb ik de eerste oogst binnengehaald.
Wat nu met ze te doen?
Ik besloot ze te drogen, in de oven, gehalveerd.
Dan wil je twee dingen weten namelijk
de temperatuur en de duur.
Nou dat is niet eenvoudig, Google biedt
oplossingen van 80
tot 200° C en van 2 tot 12 uur!
Voor een amateur droger niet zo verhelderend.
Ik heb uiteindelijk een droogtijd rond 8 uur
gekozen bij een temperatuur van 90°.
Het resultaat is zó mooi en lekker bovendien.

MdG

augustus 2012

Speuren naar sporen.

Gepubliceerd 6 augustus 2012 door deligarden

Al langlaufend door de moerassige, modderige moestuin bleef mijn blik rusten op een duidelijk spoor in de blubsie. Onmiskenbaar de hoefafdruk van een ree!

Verbazing maakte zich van mij meester direct daarop gevolgd door een kolossale ahá erlebnis.
Ik rep al weken niet meer over mijn vijanden in de moestuin, herhaling is vervelend per slot. Maar dit verhaal is een mooie illustratie van de veelzijdigheid van tuinieren, in de moestuin in het bijzonder!
Aldus, de laatste vijand die ik overwonnen meende te hebben was een jong haasje.  Schattig, zeker, maar hongerig ook en ongewenst in de tuin.
Alle zwakke plekken had ik met gaas en brakke kruiwagens afgeschermd en dat leek voldoende. Verbaasd en geïrriteerd  was ik dan ook na de ontdekking dat mijn rode bieten één voor één werden opgegeten.
Restte mij toe te geven dat ik de strijd tegen het haasje verloren had en berusting was mijn deel.

Rode biet en ree gaan uitstekend samen op de dis maar niet in de moestuin.
Op deze foto (Klik) zie je sporen van de snijtanden van een ree.

Tot zoeven, het ahá moment.
Er zijn regelmatig reeën in onze tuin. Ze komen al dichterbij omdat ze zich beter kunnen verschuilen in groeiend bosschage. Vooral in de late winter komen ze vlak bij huis en vreten de uitgelopen prachtige blauwe irissen, afkomstig uit de tuin van MvH,  op.
Om in mijn moestuin te komen was er nu nog maar één mogelijkheid, over de sloot! Daar zag ik het haasje niet toe in staat maar een ree doet dat met hoef in de neus.
Voortvarend heb ik het gaas van de geplukte doperwten voor de opening geplaatst. Exit ree, hoop ik.

Wat mij enigszins bevreemdt is het feit dat naarmate het seizoen vordert, de vijanden waartegen ik het moet opnemen telkens groter worden.
Luis, slak, muis, haas, ree . . .  wat staat mij nog te wachten???

MdG

Rupsje nooitgenoeg onder de USB loep.

Gepubliceerd 2 augustus 2012 door deligarden

Wat ben ik in mijn nopjes met de USB microscoop, vanmorgen aangeschaft bij de LIDL. Gretig  ging ik vanmorgen vroeg naar de winkel en inmiddels zijn de eerste digitale prints een feit. Ik stelde me er niet teveel van voor maar het is geweldig speelgoed, voor een liefhebber moet ik er wel bij zeggen want de term ‘wicked sick’ is hier al gevallen.

Nu las ik onlangs dat het met de vlinderstand beroerd gesteld is, wel, dat is niet het geval in mijn lusttuin. Tientallen vlinders, witte, bruine, mooie en prachtige! Ze geven wat betreft voedsel de voorkeur aan de bossen bloeiende Marjolein, excellent choice!
Echter voor de voortplanting vinden ze mijn Cavolo Nero (een heerlijke koolsoort) het summum. Ik ben niet zo gecharmeerd van al die eitjes en rupsen die ik op de bladeren aantref,  laat staan van de enorme gaten die de rupsjes, uiteindelijk rupsen, erin maken. Dus breng ik mijn dagen door met het speuren en verwijderen van al dat gebroed op de Nero.  En wat denk je, de resultaten van dit monnikenwerk ging zojuist onder mijn nieuwe microscoopje! Zie hier het verbluffende resultaat: de rupsjes zijn in het echt ongeveer een millimeter groot.

Mijn dag kan, ondanks regen en klamme huid, niet meer stuk.

Gisteren was vlechtdag. MD gaf me de zeer bruikbare link   http://www.youtube.com/watch?feature=player_detailpage&v=2EIzZ3hAn9s
naar een aimabel filmpje over de techniek van het knoflook vlechten.
Het resultaat hangt in de keuken, een heel jaar sjalotten op voorraad! MdG